วิธีทำพินัยกรรม ตามกฎหมายไทยเอง

ถ้าคุณตายโดยไม่มีพินัยกรรม กฎหมายจะแบ่งมรดกตาม “ทายาทโดยธรรม” (ป.พ.พ. มาตรา 1629) — ลำดับ:

1. บุตร + คู่สมรส
2. บิดามารดา
3. พี่น้องร่วมบิดามารดา
4. พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดา
5. ปู่ ย่า ตา ยาย
6. ลุง ป้า น้า อา

ปัญหาคือ:

• ไม่รวมแฟนที่ไม่ได้จดทะเบียน
• ไม่รวมเพื่อนสนิทที่อยากให้
• ไม่รวมมูลนิธิที่อยากบริจาค
• ลูกบุญธรรมไม่ได้ถ้าไม่ได้จดทะเบียน
• ทายาทที่ทะเลาะกัน — ใช้เวลาในศาลหลายปี

พินัยกรรมไม่ใช่เรื่องของคนรวย — เป็นเรื่องของคนที่อยาก ให้สิ่งที่ตัวเองสะสมมาไปถึงคนที่ต้องการให้

1. หัวกระดาษ: “พินัยกรรม”
2. ข้อมูลผู้ทำ: ชื่อ-สกุล · เลขบัตรประชาชน · ที่อยู่ · วันเดือนปีเกิด
3. คำกล่าวเจตนา: “ข้าพเจ้าทำพินัยกรรมฉบับนี้ขึ้น ด้วยความสมัครใจ · มีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์ · ไม่มีผู้ใดบังคับ”
4. การยกทรัพย์: ระบุทรัพย์สินแต่ละอย่าง + ผู้รับ · “ที่ดินโฉนดเลขที่ X ยกให้นาง Y” · ระบุแบบเฉพาะดีกว่าระบุรวม
5. ผู้จัดการมรดก: ระบุชื่อผู้ที่คุณต้องการให้ เป็นผู้จัดการมรดก (recommend) · บางคนเลือกทนาย, บางคนเลือกคนในครอบครัว
6. วันที่: ลงวันที่เต็ม (เช่น 12 พฤษภาคม 2569)
7. ลายมือชื่อผู้ทำ: เซ็นต์ตอนสุดท้าย
8. พยาน 2 คน: (สำหรับแบบธรรมดา, ฝ่ายเมือง, เอกสารลับ) · ลงลายมือชื่อ + ระบุชื่อ-เลขบัตร-ที่อยู่

ใช้ได้:

• เพื่อน เพื่อนบ้าน เพื่อนร่วมงาน
• ทนายความ
• คนที่อายุ 20 ปีขึ้นไป
• คนที่มีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์

ใช้ไม่ได้ (ป.พ.พ. มาตรา 1670):

• คนที่ได้รับมรดกในพินัยกรรมนี้ หรือคู่สมรสของเขา
• คนที่อายุต่ำกว่า 20
• คนวิกลจริต / ไร้ความสามารถ
• คนหูหนวก คนใบ้ คนตาบอด (แล้วแต่กรณี)

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในไทย: ลูกเซ็นเป็นพยานในพินัยกรรม ที่ยกให้ลูกเอง · ทำให้พินัยกรรม ไม่สมบูรณ์

เมื่อไหร่ควรจ้างทนาย:

• ทรัพย์สินซับซ้อน (บริษัท, หุ้น, ที่ดินหลายแปลง, crypto)
• มีทายาทหลายฝ่าย (ลูกจากการสมรสคนละครั้ง, ลูกบุญธรรม)
• ต้องการเงื่อนไขพิเศษ (trust, conditional gift)
• มีทรัพย์สินในต่างประเทศ

• ฝากที่อำเภอ: สำหรับแบบเอกสารฝ่ายเมือง / เอกสารลับ · เก็บถาวร · ลดความเสี่ยงสูญหาย
• ฝากที่ทนาย: ต้นฉบับเก็บที่สำนักงานทนาย · ครอบครัวรู้ว่าทนายคนไหน
• ตู้เซฟธนาคาร: ปลอดภัย · แต่ครอบครัวเข้าไม่ได้ ถ้าไม่มี joint access
• บ้าน (ตู้เซฟส่วนตัว): สะดวก แต่เสี่ยงไฟ/หาย
• Digital backup: scan ใส่ ฝากไว้ พร้อมบอกที่อยู่ของต้นฉบับ ·ไม่ใช้แทนต้นฉบับ · กฎหมายไทยยังไม่รับรองพินัยกรรม digital (อยู่ระหว่างพิจารณา)

คำแนะนำที่ดีที่สุด: ต้นฉบับ + 1-2 สำเนา · ต้นฉบับที่อำเภอ หรือทนาย · สำเนาบอกครอบครัว 1 คน · scan ใน ฝากไว้

• แต่งงาน / หย่า
• มีลูกใหม่ / รับลูกบุญธรรม
• คนรับมรดกเสียชีวิตก่อนคุณ
• ซื้อ/ขายอสังหาริมทรัพย์มูลค่าสูง
• เริ่มทำธุรกิจ / ขายธุรกิจ
• เพิ่ม crypto / สินทรัพย์ดิจิทัล
• ทุก 5 ปี (review แม้ไม่มีเหตุการณ์)

วิธีอัปเดต: ทำพินัยกรรมฉบับใหม่ · ระบุชัดในฉบับใหม่ว่า “ฉบับนี้ยกเลิกพินัยกรรมก่อนหน้าทั้งหมด” · ทำลายต้นฉบับเก่า

• ☐ ตัดสินใจประเภทพินัยกรรมที่จะทำ (แนะนำ: แบบเขียนเองทั้งฉบับ หรือ แบบธรรมดา)
• ☐ List ทรัพย์สินทั้งหมด
• ☐ ตัดสินใจผู้รับแต่ละชิ้น
• ☐ ตั้งผู้จัดการมรดก
• ☐ หาพยาน 2 คน (ที่ไม่ได้รับมรดก)
• ☐ เขียน / พิมพ์
• ☐ ลงวันที่ + เซ็นต์
• ☐ Scan ใส่ ฝากไว้ พร้อมที่เก็บต้นฉบับ
• ☐ บอกครอบครัว 1 คนว่ามีพินัยกรรม + เก็บที่ไหน
• ☐ Review ทุก 5 ปี

ถ้าทรัพย์สินซับซ้อน — ปรึกษาทนาย partner ของเราที่ /partners · ทุกรายให้ราคา flat fee 3,000-8,000 บาท · ไม่มี hidden cost